Loài người đang “mắc nợ” thiên nhiên

Như vậy là trong thời kì còn lại của năm, con người sẽ phải “tiêu lạm” vào quỹ tự nhiên duyệt việc khai phá tài nguyên và thải rác cùng khí thải độc hại ra ngoài môi trường, làm trầm trọng thêm hiện tượng biến đổi khí hậu. Năm 2014, thời khắc nhân loại tiêu hết nguồn vốn tự nhiên của 365 ngày được xác định là ngày 19/8, tức thị nhân loại rơi vào tình trạng “nợ nần sinh thái” trong 134 ngày còn lại. Chỉ trong vòng hơn 8 tháng, loài người chúng ta đã tiêu thụ hết khả năng tái tạo thiên nhiên của địa cầu trong cả năm. Trái đất đang đứng trước nguy cơ “khủng hoảng sinh thái”. Thực ra cách tính nết nói trên đã được các chuyên gia thực hành từ năm 1970 và được chuẩn hóa từ năm 2003. Ngược dòng thời kì, người ta thấy thời khắc tiêu hết vốn tài nguyên của nhân loại cứ bị đẩy lùi hàng năm khiến cho món nợ sinh thái của loài người cứ càng ngày càng chồng chất thêm. Năm nay, thời điểm rơi vào nợ sinh thái được đẩy sớm hơn một ngày so với năm 2013, nhưng so với năm 2010 thì nó đến trước 12 ngày. Năm 2000 thì “Earth Overshoot Day” rơi vào ngày 5/10 hay xa hơn một tí là năm 1975, thì đến tận ngày 29/11 thì nhân loại mới tiêu hết nguồn tài nguyên cho phép. Có thể lý giải Tôn Việt Nhật cho thực trạng “Earth Overshoot Day” bị đẩy lên sớm dần là vì trong những năm 1970, dân số thế giới chỉ bằng đọc thêm khoảng một nửa hiện (gần 4 tỷ người vào những năm 1970, trong khi đến năm 2014 dân số thế giới là 7,2 tỷ người). Quơ các nhu cầu cho con người đều tăng, trong đó đặc biệt có nhu cầu năng lượng tăng rõ nét, cho dù rất nhiều tiến bộ khoa học công nghệ xuất hiện hàng ngày giúp tiện tặn năng lượng. Nhu cầu của loài người dùng tài nguyên tự nhiên để nuôi sống và phục vụ sinh hoạt của mình là thế tất, nhưng từ giữa thập niên 1970, nhu cầu của chúng ta đã vượt ngưỡng cho phép. Mức tiêu thụ tài nguyên của nhân loại đã vượt quá khả năng tái hiện thiên nhiên của địa cầu để có thể cung cấp trở lại cho con người. Theo tâm tính của Global Footprint Network, địa cầu phải tăng gấp 1,5 lần khả năng tái tạo thiên nhiên mới đáp ứng được nhu nhà tiêu thụ tài nguyên tự nhiên của con người cho tới thời khắc năm 2014. Và nếu cứ giữ tiết điệu tiêu thụ như bây giờ thì từ chi tiết nay đến năn 2050 loài người sẽ phải cần có “hai địa cầu” mới đáp ứng được nhu cầu về tài nguyên. Vào “ngày thế giới mắc nợ” tự nhiên năm nay, tổ chức phi chính phủ Mỹ cũng đưa ra bản thống kê đối với các quốc gia riêng dựa trên những chỉ số dự trữ tài nguyên thiên nhiên của từng nước có được và mức tiêu thụ tài nguyên thực tiễn của dân cư. Các “con nợ sinh thái” lớn vẫn là những nước phát triển và mới trỗi dậy như Nhật Bản, Mỹ và chẳng thể thiếu được Trung Quốc - đất nước của hơn 1 tỷ dân và đang trong cơn khát năng lượng và nguyên nguyên liệu phục vụ cho tốc độ phát triển phi mã của họ. Tiếp theo là các nước như Ấn Độ, Nga, Brazil và Qatar. Hậu quả của tình trạng nhân loại chi nhiều hơn thu này là điều càng ngày càng hiển hiện. Như tình trạng biến đổi khí hậu chính là sản phẩm của việc tích trữ khí gây hiệu ứng nhà kính vượt quá khả năng tiếp nhận của rừng và đại dương. Thêm vào đó, tình trạng phá rừng, hủy hoại đa dạng sinh học, đánh bắt hải sản quá mức hay khai thác tài nguyên khoáng sản quá nhanh. Món nợ sinh thái của nhân loại bữa nay nếu không được trả ngay sẽ trữ lại trở thành gánh nặng lớn đẩy thế hệ mai sau vào một cuộc “khủng hoảng sinh thái”, một thứ đã được các chuyên gia môi trường nhắc đến nhiều trong thời gian gần đây. KTTK